Szukaj: 
Sorel - przewody koncentryczne Hurtownia elektrotechniczna
Oferta
Firma Producenci Warunki sprzeda篡 Transport Kontakt

Nowo軼i

wstecz

Kable w ogniu

Fragmenty broszury prezentowanej na V Mi璠zynarodowej Konferencji i Wystawie Inteligentny Budynek

Autor :  K. Kornowska, B. Szota
Kryteria akceptacji kabli ognioodpornych
Odporno嗆 materia堯w na dzia豉nie ognia oraz rozprzestrzenianie p這mienia s w豉sno軼iami, kt鏎e maj zasadniczy wp造w na bezpiecze雟two obiektu w warunkach po瘸ru. Coraz cz窷ciej kryteria oceny opr鏂z odporno軼i na zapalenie si, obejmuj r闚nie skutki jakie wywo逝j pal帷e si materia造. W krajach europejskich obowi您uj r騜ne wymagania dla kabli ognioodpornych, stosowane s te odmienne metody bada. Stale udoskonalane laboratoryjne metody bada nie w pe軟i pozwalaj przewidzie, jak w warunkach po瘸ru zachowaj si kable u這穎ne w wi您kach, oraz jak niezawodne b璠 instalacje z nich wykonane. W zale積o軼i od kryterium oceny kabel mo瞠 by uznany za nierozprzestrzeniaj帷y p這mienia (flame retardant) lub ognioodporny (fire resistant). W przypadku kabli zasilaj帷ych urz康zenia, kt鏎e przez okre郵ony czas powinny pracowa w warunkach po瘸ru, wymagane jest spe軟ienie obu tych kryteri闚.
Bardzo istotna jest r闚nie toksyczno嗆 gaz闚 wydzielaj帷ych si z materia逝 podczas palenia, ich dzia豉nie korozyjne oraz g瘰to嗆 wydzielanego dymu.
Kable tradycyjne
Przez d逝gie lata za niepalne uwa瘸no kable w pow這kach polwinitowych, poniewa polwinit z uwagi na zawarto嗆 chloru jest jednym z trudniej zapalnych tworzyw sztucznych. Pow這ki z tworzyw sztucznych zawieraj帷ych chlorowce (chlor w polichlorku winylu, brom w uniepalniaczach bromo-organicznych, fluor w policzterofluoroetylenie) w warunkach po瘸ru ulegaj rozk豉dowi. Pod wp造wem wysokiej temperatury wydziela si z nich chlorowod鏎, bromowod鏎 lub fluorowod鏎. Gazy te powoduj zatrucia ludzi znajduj帷ych si w obiekcie obj皻ym po瘸rem oraz korozj konstrukcji metalowych i element闚 sprz皻u elektronicznego. W po陰czeniu z par wodn powstaj silne, 穋帷e kwasy wywo逝j帷e oparzenia.
Podczas palenia pow這k kabli wykonanych z czystych tworzyw w璕lowodorowych np. polietylenu
lub polipropylenu nie powstaj korozyjne gazy; wydzielany jest tlenek w璕la, dwutlenek w璕la i para wodna. Tworzywa te s 豉two zapalne, szybko rozprzestrzeniaj p這mie i dodatkowo przenosz ogie poprzez kapi帷e, p這n帷e krople tworzywa.
Nowoczesne rozwi您ania
Nieustanny rozw鎩 chemii organicznej i in篡nierii materia這wej pozwala na ci庵貫 doskonalenie materia堯w stosowanych na izolacj kabli. Wzrost wymaga dotycz帷ych bezpiecze雟twa, stawianych wykonawcom nowoczesnych system闚 okablowania, zasilania itp. zmusza producent闚 kabli i przewod闚 do ci庵貫go poszukiwania nowych oraz ulepszania istniej帷ych rozwi您a, kt鏎e tym wymaganiom mog造by sprosta.
Nowoczesne kable niepalne to kable bezhalogenowe, wykonane w ca這軼i z tworzyw nie zawieraj帷ych w swoim sk豉dzie chlorowc闚 (chloru, bromu, fluoru). Kable te nie rozprzestrzeniaj p這mienia poza obszar jego dzia豉nia oraz charakteryzuj si nisk emisj korozyjnych gaz闚, obni穎n toksyczno軼i produkt闚 spalania i ma豉 g瘰to軼i wydzielanych dym闚.
Kategorie kabli bezhalogenowych z materia堯w o zmniejszonej
palno軼i

Obecnie wszystkie podstawowe przewody i kable niskonapi璚iowe do 1 kV maj swoje odpowiedniki bezhalogenowe. Ich zachowanie w warunkach dzia豉nia ognia jest ro積e, poniewa ro積e jest ich przeznaczenie. W spos鏏 istotny poprawiaj stopie zabezpieczenia przeciwpo瘸rowego obiekt闚 i bezpiecze雟two przebywaj帷ych w nich ludzi, a w czasie po瘸ru nie utrudniaj prowadzenia akcji ratunkowej oraz daj wi瘯sz mo磧iwo嗆 uratowania 篡cia ludzkiego. Istniej dwie zasadnicze kategorie przewod闚 i kabli bezhalogenowych.
Kable i przewody bezhalogenowe nie rozprzestrzeniaj帷e p這mienia
Ta kategoria kabli zachowuje si podobnie jak kable tradycyjne w izolacji polwinitowej tzn. nie rozprzestrzenia p這mienia. Po odstawieniu p這mienia wykazuje w豉sno軼i samogasn帷e, ale w przeciwie雟twie do kabli w polwinicie nie wydziela toksycznych, agresywnych gaz闚 i g瘰tych dym闚. Izolacja kabla, po spaleniu nie zachowuje jednak swojej funkcji, gdy w wysokiej temperaturze ulega spaleniu, a zw璕lone pozosta這軼i nie zapewniaj ci庵這軼i izolacji.
Takie kable i przewody nale篡 stosowa w obiektach o podwy窺zonych wymaganiach przeciwpo瘸rowych, w kt鏎ych wyst瘼uj du瞠 skupiska ludzi oraz koncentracja d鏏r kulturalnych i
materialnych o znacznej warto軼i (hotele, szpitale, biurowce, banki, centra handlowe, supermarkety, wielokondygnacyjne budynki mieszkalne, kina, teatry, muzea, porty lotnicze, hale sportowo-widowi-skowe itp.), w tych instalacjach, kt鏎ych funkcjonowanie nie jest konieczne w warunkach po瘸ru. B璠 to przewody instalacyjne jedno篡這we typu: H05Z-U, H05Z-K, H07Z-U, H07Z-R, H07Z K oraz przewody w izolacji silikonowej typu: DGs, LGs, SID, SIF itd. lub z gumy EPR typu: H05G-U, H07G-R, H07G-K. itd., przewody wielo篡這we typu NHXMH oraz kable elektroenergetyczne typu: N2XH, N2XCH.
Kable bezpiecze雟twa - czyli kable i przewody bezhalogenowe
ognioodporne
Najbardziej ostre kryteria w zakresie funkcji bezpiecze雟twa i niezawodno軼i stosuje si dla kabli, kt鏎ych przeznaczeniem jest doprowadzenie energii elektrycznej do takich uk豉d闚 i urz康ze, kt鏎ych dzia豉nie w warunkach po瘸ru jest niezb璠ne do prowadzenia szybkiej, bezpiecznej i skutecznej akcji ratunkowej. Takie kable nosz obiegow nazw kabli bezpiecze雟twa (safety cables). Podobnie jak kable pierwszej kategorii nie wydzielaj dym闚 i innych szkodliwych zwi您k闚 oraz nie rozprzestrzeniaj p這mienia, a dodatkowo izolacja tych kabli zachowuje swoj funkcj przez co najmniej 180 minut w temperaturze okre郵onej normami (np. wg IEC 60331 jest to temp. 750蚓).
Do tej kategorii kabli zalicza si kable ognioodporne FLAME-X 950 oraz kable wykonane wg normy niemieckiej DIN VDE typu: (N)HXH FE180 i (N)HXCH FE180. Przeznaczone do stosowania w systemach alarmowych, sygnalizacyjnych, kontrolnych, steruj帷ych, w obwodach o鈍ietlenia awaryjnego, a tak瞠 do zasilania wind osobowych, urz康ze klimatyzacyjnych, wyci庵闚 dymu oraz pomp wody gasz帷ej w urz康zeniach wytwarzaj帷ych kurtyn wodn i innych instalacjach, kt鏎ych dzia豉nie w warunkach po瘸ru jest niezb璠ne. Kable sygnalizacyjne FLAME-X 950 na napi璚ie 300/500V posiadaj dopuszczenie Centrum Naukowo-Badawczego Ochrony Przeciwpo瘸rowej do stosowania w systemach sygnalizacji po瘸ru i automatyki po瘸rniczej.
Badania odporno軼i kabli na rozprzestrzenianie p這mienia
Badanie przeprowadza si najcz窷ciej wg norm mi璠zynarodowych IEC, dokument闚 zharmonizowanych HD oraz norm narodowych DIN VDE, BS, CEI i NFC. W tabeli zastawiono rodzaje bada i normy, wed逝g kt鏎ych si je przeprowadza.

Badanie odporno軼i na rozprzestrzenianie p這mienia
Badanie Norma
Badanie odporno軼i na rozprzestrzenianie p這mienia na pojedynczym kablu lub przewodzie (dla przewod闚 uk豉danych pojedynczo) IEC 60332-1 DIN VDE 0472/804 Metoda B BS 4066-1 HD 405.1 S1 PN-89/E-04160/55 Metoda I CEI 20-35 NFC 32-070 Kategoria C2

Badanie odporno軼i na rozprzestrzenianie p這mienia na pojedynczym przewodzie (dla przewod闚 bardzo cienkich, g堯wnie monta穎wych) IEC 60332-2 DIN VDE 0472/804 Metoda A BS 4066-2 HD 405.2 S1 PN-89/E-04160/55 Metoda II CEI 20-35/2

Badanie odporno軼i na rozprzestrzenianie p這mienia nawi您kach (dla kabli i przewod闚 uk豉danych w wi您kach) IEC 60332-3 DIN VDE 0472/804 Metoda C BS 4066-3 HD 405.3 S1 PN-89/E-04160/55 Metoda IV CEI 20-22/3

Badanie wg normy IEC 60332-1 jest stosowane do przewod闚 przeznaczonych do uk豉dania pojedynczo. Do pionowo umocowanego przewodu przyk豉da si znormalizowane 廝鏚這 ognia przez okre郵ony w normie czas. Wynik badania uznaje si za pozytywny, je郵i po odstawieniu palnika, p這mie na pr鏏ce sam zga郾ie, a na odcinku nie kr鏒szym ni 50 mm - licz帷 od dolnej kraw璠zi g鏎nego zacisku - nie b璠 widoczne zw璕lenia lub inne uszkodzenia.
W przypadku przewod闚 o ma貫j 鈔ednicy zewn皻rznej, g堯wnie monta穎wych, przeprowadza si badanie wg normy IEC 60332-2, kt鏎e r騜ni si od badania wg IEC 60332-1 znacznie mniejsz energetyczno軼i p這mienia.
Wg IEC 60332-3 bada si czy kable lub przewody przeznaczone do uk豉dania na wi您kach rozprzestrzeniaj p這mienie w czasie dzia豉nia zewn皻rznego 廝鏚豉 ognia. Badanie przeprowadza si na wi您ce kabli lub przewod闚 przymocowanych do pionowej drabiny, co odtwarza tzw. efekt kominowy po瘸ru. W zale積o軼i od ilo軼i materia逝 palnego u篡tego do pr鏏y i czasu przy這瞠nia ognia kable mog uzyska r騜ne kategorie. Wymagania dla poszczeg鏊nych kategorii przedstawiono poni瞠j.
Wynik badania uznaje si za pozytywny, je瞠li po wygaszeniu palnika samoistnie zniknie proces palenia si kabli i d逝go嗆 uszkodzonych pr鏏ek nie b璠zie wi瘯sza ni 2,5 m.
Najostrzejsz jest kategoria A. Kable, kt鏎e uzyska造 t kategori spe軟iaj r闚nie wymagania dla kategorii B i C, natomiast kable spe軟iaj帷e wymagania dla kategorii C mog nie spe軟i wymaga dla kategorii B i A.
Badanie odporno軼i na rozprzestrzenianie p這mienia wg wy瞠j podanych metod przeprowadza si dla kabli i przewod闚 tradycyjnych oraz bez-halogenowych.
Odporno軼i kabli na d逝gotrwa貫 dzia豉nie ognia
Najwa積iejsz cech kabli ognioodpornych jest wytrzyma這嗆 izolacji na dzia豉nie ognia. W trakcie badania kabel pod napi璚iem poddawany jest dzia豉niu ognia przez okre郵ony czas tj. co najmniej 3 godziny. Wynik pr鏏y uznaje si za pozytywny, kiedy nie nast徙i這 zwarcie w izolacji i nie zadzia豉 bezpiecznik. Warunki badania wed逝g poszczeg鏊nych norm przedstawiono w tabeli na nast瘼nej stronie.
Badanie odporno軼i kabli na rozprzestrzenianie p這mienia - badanie na wi您kach
Norma D逝go嗆 pr鏏ek Obj皻o嗆 materia逝 palnego Szeroko嗆 u這穎nych kabli Czas trwania pr鏏y Maksymalna d逝go嗆 zw璕lonych pr鏏ek Kategoria
IEC 60332-3 3,5 m 7,0 l/m 3,5 l/m 1,5 l/m 300 mm 40 minut 40 minut 20 minut 2,5 m powy瞠j palnika pr鏏ki nie mog by zw璕lone A B C
Badanie odporno軼i na dzia豉nie ognia
Norma Wymagania
IEC 60331 kabel poddawany jest dzia豉niu ognia o temperaturze 750 + 50蚓 czas trwania pr鏏y 3 godziny w czasie badania kabel jest pod napi璚iem znamionowym
BS 6387 dla kabli na napi璚ie do 450/750V kabel poddawany jest dzia豉niu ognia o temperaturze:

650 + 40蚓 - dla kat. A
750 + 40蚓 - dla kat. B
950 + 40蚓 - dla kat. C
650 + 40蚓, 15 min. - dla kat. W (dzia豉nie ognia przy jednoczesnym dzia豉niu wod)

950 + 40蚓, 15 min. - dla kat. Z (dzia豉nie ognia w po陰czeniu z udarem mechanicznym) czas trwania pr鏏y 3 godziny w czasie badania kabel jest pod napi璚iem znamionowym
BS 7846 dla kabli na napi璚ie 0,6/1 kV kabel poddawany jest dzia豉niu ognia o temperaturze 950 + 40蚓 - kat. F1 czas trwania pr鏏y 3 godziny w czasie badania kabel jest pod napi璚iem znamionowym
DIN VDE 0472/814 kabel poddawany jest dzia豉niu ognia o temperaturze 800 + 50蚓 czas trwania pr鏏y 3 godziny w czasie badania kabel jest pod napi璚iem 400V dla kabli i przewod闚 elektroenergetycznych lub 110V dla kabli i przewod闚 telekomunikacyjnych.
CEI 20-36 kabel poddawany jest dzia豉niu ognia o temperaturze 750 + 50蚓 czas trwania pr鏏y 3 godziny w czasie badania kabel jest pod napi璚iem znamionowym
NFC 32-070 kabel poddawany jest dzia豉niu ognia o temperaturze 920 + 20蚓 - kat. CR1 czas trwania pr鏏y 15 min. od chwili osi庵ni璚ia temperatury 920蚓 w czasie badania kabel jest pod napi璚iem znamionowym
Najostrzejsze s wymagania norm BS gdzie temperatura ekspozycji kabla wynosi 950蚓 a kabel w czasie testu jest pod napi璚iem znamionowym.
Funkcjonalno軼i zespo逝 kablowego
Badanie funkcjonalno軼i zespo逝 kablowego w warunkach po瘸ru wykonywane jest wed逝g normy niemieckiej DIN 4102 cz.12. 畝dna inna norma europejska nie przewiduje tego badania. Poj璚iem zespo逝 kablowego okre郵a si kable i izolowane przewody elektroenergetyczne, kable i przewody instalacyjne, telefoniczne, kable do transmisji danych 陰cznie z systemami mocuj帷ymi i no郾ymi tj. kana豉mi, korytkami, drabinkami, uchwytami, elementami mocuj帷ymi itp. Przy monta簑 kabli istotny jest: rodzaj mocowania, k徠 wygi璚ia kabli, wysoko嗆 podwieszenia, szeroko嗆 korytka, rozstaw podparcia, granice obci捫alno軼i ko趾闚 i stalowych element闚 konstrukcji. Korytka i drabinki s obci捫one do maksymalnej no郾o軼i.
Napi璚ie pr鏏y dla kabli elektroenergetycznych wynosi 400V, a dla kabli telekomunikacyjnych -110V.
W czasie badania temperatura w komorze spalania powinna by zgodna z uniwersaln krzyw temperatury wg DIN 4102 cz.2.
Czas badania jest podzielony na trzy klasy z uwzgl璠nieniem odpowiedniej temperatury otoczenia kabla:

E30 - dla funkcjonowania zespo逝 w czasie min.
         30 minut w temperaturze ok. 820蚓

E60 - dla funkcjonowania zespo逝 w czasie min.
        60 minut w temperaturze ok. 870蚓

E90 - dla funkcjonowania zespo逝 w czasie min.
        90 minut w temperaturze ok. 980蚓.

Zachowanie dzia豉nia zespo逝 kablowego istnieje w闚czas, gdy nie powstanie zwarcie oraz przerwa w przep造wie pr康u. Po odpowiednim czasie - 30, 60 lub 90 min. - kable zamontowane na systemach no郾ych powinny zachowa swoje funkcje. Po badaniu nadaje si takiemu systemowi odpowiedni klas E30, E60 lub E90. Oznaczenie dodatkowe w symbolu kabla np. (N)HXH FE180/E30 oznacza, 瞠 kabel spe軟ia wymagania normy DIN VDE 0472 cz. 814 w zakresie ognioodporno軼i kabla FE 180 (180 min. 800蚓) oraz zachowuje swoj funkcj przez 30 min. przy badaniu wraz systemem mocuj帷ym. Wynik pr鏏y w du篡m stopniu uzale積iony jest od jako軼i zastosowanych system闚 no郾ych i mocuj帷ych oraz sposobu monta簑.
W protok馧ach z bada podaje si szczeg馧y dotycz帷e zastosowanego systemu mocowania. Przy uk豉daniu kabli badanych wraz z systemami nale篡 przestrzega warunk闚 ramowych podanych w 鈍iadectwach badania. W przypadku stosowania kabli z utrzymaniem zachowania funkcji, nale篡 stosowa atestowane 陰cznie z kablami systemy no郾e. Wyb鏎 sposobu mocowania zale篡 od konstrukcji budynku.
W Polsce 瘸dne laboratorium nie jest przygotowane do przeprowadzania tego typu bada. Na przeprowadzenie bada w Niemczech oczekuje si praktycznie ok. 8-9 miesi璚y.
Podsumowanie
We wszystkich krajach europejskich w zakresie ognioodporno軼i badaniom poddaje si same kable i te badania uznaje si za wystarczaj帷e. W Polsce nie s okre郵one wymagania i metody bada dla konstrukcji i uchwyt闚 kablowych o zwi瘯szonej wytrzyma這軼i ogniowej. Producenci i jednostki certyfikuj帷e nie maj mo磧iwo軼i przeprowadzenia w Polsce, ani w innych krajach europejskich poza Niemcami, kontrolnego badania odporno軼i system闚 kablowych na dzia豉nie ognia na kategorie E30 i E90, zgodnie z wymaganiami normy DIN 4102 cz.12.
Zatem odpowied na pytanie, czy nale篡 przyj望 rozwi您ania niemieckie w sytuacji kiedy nie ma w kraju mo磧iwo軼i zweryfikowania wynik闚, a na badania w laboratoriach niemieckich oczekuje si kilka miesi璚y, wydaje si jednoznaczna.

Brak zam闚ie
Kontakt
SOREL
ul. Wary雟kiego 3
95-200 Pabianice

tel./fax:  (+48 42) 213 11 04
e-mail: hurt@sorel.com.pl
design by VENTI